Dünyanın En Derin Noktası: Mariana Çukuru

Dünyanın en derin noktası denildiğinde akla gelen yerlerden biri Mariana Çukurudur. Batı Pasifik Okyanusu'nda, Guam ve Mariana Adaları'nın yakınlarında bulunan bu devasa okyanus çukuru, yeryüzündeki en ekstrem ortamlardan biridir.

Mariana Çukuru'nun en derin bölümü Challenger Deep olarak adlandırılır. Güncel ölçümlerde derinliği yaklaşık 10.935 metre olarak verilir.

Mariana Çukuru Ne Kadar Derin?

10.935 metrelik derinliği gözünde canlandırmak zor olabilir. Dünyanın en yüksek dağı olan Everest'in yüksekliği yaklaşık 8.849 metredir. Everest'i deniz seviyesinden başlayarak Challenger Deep'e yerleştirseydik, dağın zirvesinin üzerinde hâlâ yaklaşık 2 kilometreden fazla su bulunurdu.

Mariana Çukuru Nasıl Oluştu?

Mariana Çukuru, tektonik plakaların hareketleri sonucunda meydana geldi. Bir okyanusal levha, başka bir levhanın altına doğru ilerlediğinde yerkabuğunda büyük bir çöküntü meydana geliyor. Bu sürece dalma batma (subdüksiyon) adı veriliyor.

Mariana Çukuru da bu jeolojik sürecin sonucunda oluşmuş devasa bir deniz tabanı çöküntüsüdür. Çukur, yaklaşık 2.550 kilometre uzunluğa ve ortalama 69 kilometre genişliğe sahiptir.

Challenger Deep Nedir?

Challenger Deep, Mariana Çukuru'nun en derin bölümüdür. Aynı zamanda günümüzde Dünya okyanuslarında bilinen en derin noktadır.

Bu bölgenin derinliği yapılan ölçümlere göre küçük farklılıklar gösterebilir. Modern ölçümlerde yaklaşık 10.935 metre değeri öne çıkıyor. Ölçüm yöntemleri ve deniz tabanının farklı bölümleri nedeniyle farklı kaynaklarda 11 kilometre civarında başka değerler de görülebilir.

Mariana Çukuru'nda Basınç Ne Kadar?

Derinlik arttıkça suyun oluşturduğu basınç da büyük ölçüde yükselir. Challenger Deep'te basınç, deniz seviyesindeki atmosfer basıncının yüzlerce katına ulaşır.

Bu nedenle insanların özel bir araç olmadan bu derinliğe inmesi mümkün değildir. Araştırmacılar, aşırı basınca dayanabilen özel denizaltılar ve uzaktan kumandalı araçlarla bölgeyi inceliyor.

Mariana Çukuru'nda Canlılar Yaşıyor mu?

Mariana Çukuru'nun karanlık, soğuk ve yüksek basınçlı ortamına rağmen burada yaşam bulunuyor.

Bilim insanları derin deniz bölgelerinde mikroorganizmalar, çeşitli küçük canlılar ve farklı deniz canlıları tespit etti. Hidrotermal bacaların bulunduğu bölgelerde de sıra dışı yaşam formlarına rastlanıyor.

Bu canlılar, yüksek basınç ve güneş ışığının bulunmadığı ortamlara uyum sağlayan özelliklere sahip.

İnsanlar Mariana Çukuru'na İndi mi?

Evet. 23 Ocak 1960'ta Jacques Piccard ve Don Walsh, Trieste adlı batiskaf ile Challenger Deep'e ulaştı. Bu dalış, insanların okyanusun en derin bilinen noktasına ilk ulaşımı olarak tarihe geçti.

2012 yılında yönetmen ve kaşif James Cameron da özel olarak tasarlanan DEEPSEA CHALLENGER denizaltısıyla tek başına Challenger Deep'e indi. Bu dalış sırasında bilimsel veriler ve örnekler toplandı.

Mariana Çukuru Neden Önemli?

Mariana Çukuru, Dünya'nın jeolojik yapısını ve derin denizlerdeki yaşamı anlamak açısından önemli bir araştırma bölgesidir.

Buradaki aşırı koşullar, canlıların hangi şartlarda hayatta kalabildiğini anlamaya yardımcı olur. Aynı zamanda deniz tabanındaki tektonik hareketler ve okyanusların jeolojik yapısı hakkında bilim insanlarına önemli bilgiler sağlar.

Dünya okyanuslarının büyük bölümü hâlâ ayrıntılı şekilde araştırılmış değil. Bu nedenle Mariana Çukuru gibi derin deniz bölgeleri, gelecekte yeni canlıların ve jeolojik özelliklerin keşfedilebileceği yerler arasında bulunuyor.